09-02-2026 · Kris van Loo · Kris van Loo
De constructieve scoutingsdag, een wegwijzer naar een educatief traject
Niet elke discipline heeft dynastieën waar de jeugd kan teren op de kennis en ervaring van paardenmonarchieën. Gelukkig zijn er alternatieven, zoals de dressuur scoutingdagen van Paardensport Vlaanderen. De instap is eenvoudig, het concept laagdrempelig. Jeugdige dressuurruiters tonen volgens hun niveau enkele oefeningen aan een panel met onder andere chef d'équipe Alain Rauw. Wie talent en potentieel heeft wordt opgenomen in een traject dat in het verleden al duidelijk zijn vruchten heeft afgeworpen. De ponyzusjes Emilie en Alexine Herweyers en Liezel Everaers wonnen brons op het EK en werden ontdekt tijdens een scoutingsdag.
Zondag 1 februari draafden opnieuw een 40-tal jeugdige dressuurruiters op in alle maten, van pony’s tot paarden. ‘Er zal nooit gevraagd worden naar perfectie, integendeel. De juiste aanzet en ontwikkeling naar een bepaalde oefening volstaat. Wij peilen naar het potentieel, de oefening is intentioneel’, vertelt Alain Rauw.
De grote opkomst wijst op ambitie en toont dat de dressuur in de lift zit
The place to be was Stal De Kluis in Holsbeek en dat is geen toeval, zo blijkt wanneer we iemand random aanspreken: ‘De Kluis is een verademing voor mij en mijn paard’, weet Jill die in De Kluis onderdak gevonden heeft: ‘mijn paard staat hier sinds begin dit jaar en geniet in alle rust en ontspanning van haar nieuw verblijf. De Kluis is een paardenparadijs.’ Jill vertelt het terwijl ze nieuwsgierig de jonge talenten observeert: ‘zo ver sta ik nog niet, wie weet durf ik me over een jaar wel te tonen’, zegt ze met een glimlach. Zij en haar paard zijn alvast in goede handen bij gastvrouw en dressuuramazone Soumy Verdeyen, die vorig jaar in Gesves Belgisch kampioen werd bij de vijfjarigen. Naast eigenares, uitbaatster en actief amazone, laat Soumy Verdeyen zich ook in met africhting, opleiding en training van paarden en ruiters/amazones.
Als prof was ze zelf aangenaam verrast van het gemiddelde niveau: ‘ik zie enkele fijne combinaties van betere paarden die op een behoorlijk niveau gereden worden’, weet Verdeyen die er nog aan toevoegt dat de grote opkomst wijst op ambitie en aantoont dat dressuur in de lift zit. Haar binnenpiste was onafgebroken volzet van 08.30h tot 20.00h.
Al die tijd presenteerden jonge dressuurcombinaties uit alle uithoeken van Vlaanderen hun kennen en kunnen aan chef d'equipe Alain Rauw, jurylid en steward Didier Deschouwer en Jordy Siongers, dressuurruiter en lid van de dressuurcommissie.
Het concept van de scouting is helder, eenvoudig en zonder drempel. Iedereen die zich geroepen voelt kan zijn skills tonen aan het panel dat na de presentatie nuttige en constructieve tips meegeeft waar er verder kan op gebouwd worden. Het is een formule die aanslaat. Een summiere rondvraag leert dat alle ouders hun kinderen alle kansen willen geven en daarom dankbaar zijn dat Paardensport Vlaanderen hun gids en wegwijzer is.
Op zoek naar onderbouwde kennis
Veel ouders en hun rijdende kinderen zijn op zoek naar onderbouwde kennis. Menig ouder met een kind dat gebeten is door de paardenmicrobe maar zelf niks met paarden heeft, zijn zoekende en vragende partij. Voor hen is zo’n initiatief van Paardensport Vlaanderen een ijkpunt en dankbaar platform om die kennis te vergaren. Ook ervaren trainers met nieuwe leerlingen willen hun samenwerking toetsen aan het panel. ‘Je spectrum kan niet breed genoeg zijn. De scouten blijven constructief en geven praktische tips mee. In die context is het leerrijk omdat je nieuwe inzichten krijgt. Zo rijdt iedereen gemotiveerd en geïnspireerd terug naar huis’, vertelt een trainer.
En het stopt niet bij scouting. Beter nog, het is een vertrekpunt. Van de 40 jonge ruiters en amazones die zich aanmelden aan, werd de helft weerhouden. Zij krijgen een traject aangeboden, vertelt chef d'equipe Alain Rauw: ‘niettemin krijgt iedereen feedback. Voor sommigen komt de scouting te vroeg, wat niet erg is. Dan geven we werkpunten mee waarmee ze aan de slag kunnen gaan. De geselecteerde talenten worden dit jaar uitgenodigd voor zes sessies.’
‘Zo worden ze uitgenodigd voor een dag theorie over dressuur in de sport en de jurering. Vervolgens organiseren we in de loop van het jaar twee dagen met stages. Nadien is er een sessie waarin de ouders ook betrokken worden. Voor hen is het belangrijk dat ze hun rol kennen in het traject van hun kind dat ambitie heeft in de sport. Hoe gaan zij als ouder om met winst en verlies van hun zoon of dochter? Met hun succes en teleurstelling? Met spanning, druk en ontspanning? Hoe verteren ze selecties? Al die emoties zijn inherent op de weg naar topsport. Ouders zijn een belangrijke schakel in dat proces. We willen hen daar op voorbereiden en weerbaar maken.’
‘De volgende stap in het traject is een trainingsdag waarbij de ruiters een reële proef rijden van hun niveau, dat gejureerd wordt alsof het een officiële proef is.
De finale stap is een nationale wedstrijd waar we als observator aanwezig zijn en ’s avonds feedback geven van hun dag. Dat verloopt met de ruiters, hun ouders en eventueel hun trainer. Bedoeling is dat de deelnemers van de scouting na dat parcours doorstromen naar nationaal en internationaal niveau en opgepikt worden door het Talentenplan van Paardensport Vlaanderen.
Voor een goed begrip: Paardensport Vlaanderen is geen rijschool, maar kan wel tools aanreiken en jonge talenten en hun ouders via enkele hefbomen de weg wijzen naar de (top)sport.
De zenuwen namen de overhand
Eén van de deelnemers was een 15-jarige amazone die provinciale wedstrijden rijdt. Ze wilde weten ze in haar mars heeft. Na afloop overheerste de teleurstelling. Omdat ze weet dat ze beter kan. Veel wedstrijdervaring heeft ze nog niet en de zenuwen namen de overhand. ‘Dit was voor echt, de scouten zagen mijn nervositeit. Ook dat is een leerproces en we zijn weer een ervaring rijker’, besluit ze relativerend want ze komt volgend jaar terug.
Handige tips en tricks
Een andere tiener is 13 en zeer gedreven en dat heeft ze van geen vreemden. Haar ouders zijn eveneens actief in de dressuursport. ‘Ze droomt groot en is ambitieus. Daarom wilde ze zich vandaag tonen’, vertelt mama Valerie. Haar dochter is net gestart bij de scholieren: ‘Ik wil een goed toekomstgericht onderbouwd traject afleggen’, aldus de tiener die duidelijk weet wat ze wil. Ze kwam naar de scoutingsdag voor handige tips en tricks en om een verder traject uit te kunnen werken. Tot nu heeft ze alles geleerd van haar mama, sinds kort lest ze bij Domien Michiels.
Constructieve feedback
Ongeacht het niveau waarderen alle deelnemers de constructieve feedback van de scouting. Opgroeiende tieners durven hun ouders wel eens in vraag stellen. Het is niet anders als ze op een paard zitten. Ook daarvoor is een scoutingsdag een handig instrument. Zo horen ze van iemand anders wat wij zeggen en dat is dan een bevestiging voor ons en een aanvaarding voor hen, zeggen enkele ouders met een knipoog.
Structureel beter worden
Sommige jeugdruiters zijn ambitieus en dromen nu al van het EK. Anderen willen in de eerste plaats structureel beter worden. ‘Als je steeds achteraan bengelt in de uitslag, gaat de motivatie recht evenredig achteruit. Daarom is het belangrijk dat je in alle opzichten beter wordt en dat ligt vaak aan details die het verschil maken. Alles kan altijd beter en dat begint bij de elementaire basis van correct rijden en weten waarom je wat doet en vraagt aan je paard.’
Dedication en engagement
Wat opvalt bij de deelnemers is hun dedication en engagement. De scoutingsdag was weliswaar op zondag, het waren allerminst zondagsruiters. Wij hebben thuis enkel een buitenpiste en daar wordt elke dag van elk seizoen getraind, zegt de ene ouder, terwijl de andere: ‘een doordeweekse dag begint voor dag en dauw in de stal, enkele uren voor de schoolbel. Dat is inherent aan een leven met paarden en is onlosmakelijk verbonden met de sport.
Consistent rijden en een constante afgewerkte proef neerzetten
Het is duidelijk dat veel ruiters en amazones op hun jonge leeftijd al weten wat ze willen: consistent rijden en een constante proef neerzetten. Dankzij een solide basis met aandacht voor finesse en afwerking. Waarbij niet uit het oog mag verloren worden dat het altijd plezant moet blijven. Daar hameren de ouders ook op. Hun kinderen moeten er plezier in blijven hebben. Enkel zo blijven ze gemotiveerd.
Zwemmen bij Equitom
‘Twee jaar heeft ze gezaagd en dan zijn we overstag gegaan’, lacht een mama: ‘ik zeg het eerlijk, ik was aanvankelijk een beetje bang. Omdat ik zelf bang ben, of beter was, van paarden. Op haar 12e is onze dochter dan toch begonnen met manegelessen. Enkele weken later had ze haar eigen pony, drie jaar later volgde een paard. Ze was niet te stoppen en ik kon haar niet tegenhouden’, lacht la mama: ‘wat het zo mooi maakt, is dat het bij de dochter veel verder gaat dan enkel paardrijden. Elk vrij moment is ze bij haar paarden. Ondertussen ben ik ook besmet en zou ik onze paarden niet meer kunnen missen. Elke week ga ik met hen zwemmen bij Equitom. Eens ze onder je vel zitten, en dat gebeurt vrij snel, doe je er alles voor. Gans de familie zit ondertussen mee in het verhaal en we begrijpen onze dochter nu volledig.
De zoektocht naar een plan en een weg om te volgen
Chef d'equipe Alain Rauw blikt tevreden terug omdat hij jaar na jaar een stijging van de kwaliteit ziet, van ruiters, paarden en rijden: ‘de vraag van de ouders en hun kinderen tonen het belang van de scouting. Zij zijn vragende partij, ze zoeken een plan en een weg om te volgen.’
Ongefilterde objectieve en neutrale feedback
Het scoutingsplan geniet geloofwaardigheid omdat de scouten in geen enkel opzicht betrokken partij zijn. Het zijn geen trainers en geen handelaars. In die geest krijgen de deelnemers een ongefilterde objectieve en neutrale feedback. ‘Wanneer we in het traject van de jongeren een training organiseren, doen we beroep op verschillende trainers. Dit jaar zijn dat bijvoorbeeld Jorinde Verwimp en Tom Heylen. Dat wisselt jaarlijks’, vertelt Alain Rauw.
Zo zijn er al meerdere ruiters en amazones opgepikt via de scouting die nadien een succesvol parcours hebben doorlopen tot en met medailles op BK’s en EK’s. De ponyzusjes Emilie en Alexine Herweyers en Liezel Everaers zijn mooie referenties die aantonen dat het kan om het hoogst haalbare te bereiken, al mag dat geen obsessie worden.
De scoutingsdag houdt de deelnemers een spiegel voor, waardoor ze gaan nadenken over wat ze waarom doen en zo zelfkritisch worden in hun opleiding en die van hun paard. En dat is misschien wel de grootste verdienste.
